Akan mitolojisi
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Gye_Nyame_%28Adinkra_Symbol%29.svg/220px-Gye_Nyame_%28Adinkra_Symbol%29.svg.png)
Akan dini, Gana'daki Akan halkının ve doğu Fildişi Sahili'nin geleneksel inançlarını ve dini uygulamalarını kapsar. Akan dinine Akom (Twi kelimesinden akom, "kehanet" anlamına gelir) denir. Akanların birçok alt grubu vardır (diğerleri arasında Fanti, Ashanti, Akuapem, Wassa, Abron, Anyi ve Baoulé dahil), bu nedenle din bölgeye ve alt gruba göre büyük ölçüde değişir. Akanlar, Onyame'in evreni yaratmak için sekiz gün kullandığına inanıyor. Batı Afrika Vodun, Yoruba dini veya Odinani gibi Batı ve Orta Afrika'nın diğer geleneksel dinlerine benzer şekilde, Akan kozmolojisi, genellikle insanlarla etkileşime girmeyen kıdemli bir tanrı ve insanlara yardım eden birçok tanrıdan oluşur.
Örümcek Anansi, bilge bir düzenbaz olarak tasvir edildiği Ashanti masallarında öne çıkan bir halk kahramanıdır . Akan maneviyatının diğer yönlerinde Anansi, bilim insanı Anthony Ephirim-Donkor'a göre bazen ilk cansız insanları yaratmaktan sorumlu olan hem bir hileci hem de bilgelikle ilişkili bir tanrı olarak kabul edilir.[1] Bu, aynı zamanda Batı Afrika Vodun'unda hem bir düzenbaz hem de bir tanrı olan Legba'ya benzer.[2]
Tanrılar
[değiştir | kaynağı değiştir]Yaratıcı tanrı
[değiştir | kaynağı değiştir]Akan maneviyatının takipçileri, evreni yaratan yüce bir tanrıya inanırlar. Uzak ve insanlarla etkileşime girmiyordu.
Yaratıcı tanrı, ibadet bölgesine bağlı olarak Nyame, Nyankopon, Brekyirihunuade ("Yüce"), Odomankoma ("sonsuz mucit"), [3] Ɔbɔadeɛ ("yaratıcı") ve Anansi Kokuroko ("büyük tasarımcı "veya" büyük örümcek ") olabilir.[4] Zaman zaman, yaratıcı tanrının Nyame, Nyankopon ve Odomankoma'dan oluşan üçlü bir tanrının veya üçlünün bir parçası olduğu söylenir. [5]
Yüce yaratıcı, her şeyi bilen, her şeye gücü yeten bir gökyüzü babasıdır. Karısı, Tanrı'dan sonra ikinci olarak kabul edilen Asase Yaa'dır (Toprak Ana olarak da bilinir).[6] Birlikte iki çocuk doğurdular: Bia ve Tano. [5]
Abosom
[değiştir | kaynağı değiştir]Abosom, alt tanrılar veya ruhlardı. yeryüzündeki insanlara yardım ederler. Abosom, gücünü yaratıcı tanrıdan alır ve çoğu zaman, doğal durumunda göründüğü şekliyle dünyaya bağlıdır. Rahipler, bireysel abosom'a hizmet eder ve abosom ile insanlık arasında arabulucu görevi görür. Bu geleneklere inananların çoğu, hem toprağın altına gömülen atalara hem de her yerde bulunan ruhlara bir adak olarak içkilerin dökülmesini içeren günlük duaya katılır.
Nsamanfo
[değiştir | kaynağı değiştir]Nsamanfo atalarıdır . Bazen hayalet olarak anılırlar.
Amerika'da
[değiştir | kaynağı değiştir]Jamaika
[değiştir | kaynağı değiştir]Long'a göre, Akan (daha sonra " Coromantee " olarak anılacaktır) kültürü, diğer tüm Afrika geleneklerini ortadan kaldırdı ve Akan olmayan Afrikalılar, tıpkı yabancı bir ülkeye göç eden bir yabancının öğrenmesi gibi, Jamaika'daki çoğunluk Akan nüfusunun kültürüne boyun eğmek zorunda kaldı. Ananse hikâyeleri dışında Akan dini büyük bir etki yarattı.[7]
Surinam
[değiştir | kaynağı değiştir]Surinam'da mitolojiden bolca etkilenmiştir[8]
Haiti
[değiştir | kaynağı değiştir]Haiti Vodou, Katolikliğin etkilerine ek olarak Vodun'u diğer birkaç Afrika diniyle birleştiren senkretik bir dindir. Burada Akan inançlarının gizli etkileri, Haiti dininde ibadet edilen Lwa'lardan biri olarak Anansi'nin birleşmesinde görülebilir. Genellikle yaşayanlar ve ölen ataları arasındaki bağı sürdürürken tasvir edilir.[9]
Dipnotlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Ephirim-Donkor, Anthony. "African Personality and Spirituality: The Role of Abosom and Human Essence". Lexington Books, 2015: pp. 80.
- ^ Herskovits, Melville J. and Frances S. "Dahomean Narrative: A Cross-Cultural Analysis." Northwestern University Press (1958), p 35.
- ^ Sykes & Kendall 2001.
- ^ "Archived copy". 18 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2014.
- ^ a b Lynch 2010.
- ^ The Quest for Spiritual Transformation: Introduction to Traditional Akan Religion, Rituals and Practices (İngilizce). iUniverse. 1 Ocak 2005. ISBN 9780595350711.
- ^ History of Jamaica, From Its Discovery To The Year 1872. Appleton & Company. 1909. s. 184. ISBN 978-0415760997.
- ^ Nieuwe West-Indische gids. 53–55. Nijhoff. 1979. s. 14.
- ^ DeLoughrey, Elizabeth; Handley, George B. "Postcolonial Ecologies: Literatures of the Environment". New York: Oxford University Press, Inc., 2011: pp. 74.
Kaynaklar / daha fazla okuma
[değiştir | kaynağı değiştir]- The peoples of Africa: an ethnohistorical dictionary. Santa Barbara, CA: Greenwood Press. 1996. s. 18. ISBN 978-0-313-27918-8. 28 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Kasım 2020.
- Who's who in non-classical mythology. Routledge. 2001. ISBN 978-0-415-26040-4.
- African Worlds: Studies in the Cosmological Ideas and Social Values of African Peoples, James Currey Publishers, 1954, ISBN 9780852552810
- African Mythology, A to Z, Infobase Publishing, 2010, ISBN 9781438131337African Mythology, A to Z, Infobase Publishing, 2010, ISBN 9781438131337
- Ephirim-Donkor, Anthony. Afrika Kişilik ve Maneviyat: Kötülük ve İnsan Özünün Rolü . Lexington Books, 2015978-1498521222
- Opokuwaa, Nana Akua Kyerewaa. (2005-01-01). Manevi Dönüşüm Arayışı: Geleneksel Akan Dinine Giriş, Ritüelleri ve Uygulamaları . iUniverse.9780595350711ISBN 9780595350711